PARA – NORMAL/HAFTANIN GÖRÜNÜMÜ

Suudi Arabistan’ın da Orta Doğu’da devam eden çatışma ortamına çekilmesi, Brent petrol varil fiyatının 110 Dolara çıkmasına neden oldu. Cuma akşamı yayılan İsrail tarafından İran’a yeni bir saldırı dalgası başlatılacağı söylentileri ve İsrail hava sahasının kapatılması sonrası petrol fiyatlarında ani ve yukarı yönlü bir hareket gözlendi. Yaklaşan İsrail seçimleri, gerginliğin tırmanacağına dair endişeleri tetikliyor. Diğer yandan ABD, Rus rafinerilerinden çıkan motorine uygulanan yaptırımların geçici olarak askıya alınacağını bildirdi. Böylelikle 2027 yılının nisan ayına kadar piyasalara ek olarak 36 milyon varil motorin arz edilebilecek.

Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Ekonomik Görünüm Raporu ekim sayısında küresel büyüme tahminini 0,1 puan yukarı yönlü revize ederek %3,1’e yükseltirken 2027 yılı tahminini değiştirmeyerek %3,4 olarak korudu.  Jeopolitik sorunların arz zincirleri üzerindeki baskısı ve tırmanan kamu borç stokları, küresel büyüme üzerindeki aşağı yönlü riskler olarak gösterildi. IMF Türkiye ekonomisine ilişkin 2026 yılı GSYH büyüme tahminini iç talepteki dengelenme sürecini gerekçe göstererek %2,9’dan %2,7’ye çekti. 2027 büyüme beklentisi %3,6 ve 2026 ortalama enflasyon tahmini de %31,2 olarak açıklandı.

ABD’de eylül ayı TÜFE artışı aylık bazda %0,6 olarak gerçekleşti. Yıllık enflasyon %3,7 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, akaryakıt fiyatlarındaki aylık %9,1’lik yükseliş, manşet göstergelerdeki artışın nedeni olarak görüldü. Aynı dönemde ÜFE enflasyonu da aylık %1,3 ve yıllık %6,3 olarak gerçekleşerek 2022 yılından bu yana en yüksek seviyeye ulaşmış oldu.

Çin’de eylül ayı yıllık TÜFE enflasyonunda %0,9’luk artış yaşandı. Enerji ve girdi maliyetlerindeki artışın etkisiyle yıllık ÜFE enflasyonu %5 ile 2022 yılının haziran ayından bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Eylül ayında ihracat yıllık %36,3 artarak 447 milyar Dolar ile tüm zamanların rekor değerini yakaladı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayınlanan Piyasa Katılımcıları Anketi ekim ayı sonuçlarına göre enflasyon beklentilerindeki bozulmanın devam ettiği görüldü. Piyasanın yıl sonu enflasyon beklentisi %29,6’ya 2027 yıl sonu enflasyon beklentisi ise %23’e yükseldi. Ankete göre ekim toplantısında TCMB’nin 100 baz puanlık bir faiz indirimine gideceği beklentisi güçlenmiş görünüyor.

Piyasalarda hafta genelinde ve teknoloji hisseleri öncülüğünde bir satış baskısı yaşanırken yüksek faiz ortamında yapay zekâ yatırımlarının kârlılık potansiyeline ilişkin endişelerin de arttığı görüldü. Asya borsalarında satışlar derinleşirken, haftalık bazda Güney Kore Kospi endeksinde yaşanan kayıp %15’e yaklaştı.

Morgan Stanley Capital International(MSCI), Türkiye’deki pay senetlerine yönelik dönemsel endeks değişikliklerini ikinci bir duyuruya kadar dondurdu. 2027 yılının haziran ayına kadar mevzuat değişiklikleri üzerinde yeterli ilerleme sağlanamaması halinde, Türkiye’nin ‘gelişmekte olan piyasa’ statüsünden ‘sınır piyasa’ ya da ‘bağımsız piyasa’ statüsüne geçirilmesine yönelik değerlendirmelere başlanacağı bildirildi. Perşembe gecesi bu haber piyasalara ulaştıktan sonra cuma günü BİST-100 endeksinde %2,89’luk bir kayıp yaşandı ve hafta 11.721 puandan kapandı.

BUĞRA M. ÇİZMECİOĞLU