Vapur düdüğüne Paşabahçe Cam Fabrikası’nın, Beykoz Kundura’nın ve Tekel’in vardiya sesleri karışırdı. İşçiler sokaklara dağılır, çarşı hareketlenir, iskele önündeki kahvelerde günün ilk çayı söylenirdi. Köylerden merkeze inenlerin, balıktan dönen kayıkların, okul yolundaki çocukların ve işe yetişmeye çalışanların arasında Beykoz kendi ağırbaşlı hayatını sürdürürdü.
İşte belediye başkanları da böyle bir Beykoz’dan geçip geldiler.
Beykoz’un belediyecilik hikâyesi sandığımızdan çok daha eskidir. Takvim yaprakları 6 Ekim 1868’i gösterdiğinde Beykoz, Anadolu Yakası’nın ilk belediyesi olarak 10. Daire-i Belediye adıyla kayıtlara geçti. İlk başkan İzzetlû Bedri Bey’di. Ancak göreve başlayamadı. Belediye teşkilatı 1875’te fiilen çalışmaya başladı.
1908’e gelindiğinde Paşabahçeli Avukat Mehmet Kadri Bey, Beykoz’un seçimle göreve gelen ilk belediye başkanı oldu. O dönemin Beykoz’unda ne bugünkü yollar ne kalabalık mahalleler ne de yüksek binalar vardı. Belediye denildiğinde temizlik, yolların ıslahı, çeşmeler, çarşı düzeni ve halkın günlük hayatını kolaylaştıracak temel işler anlaşılıyordu.
Sonra yönetim sistemi değişti. Belediye daireleri kaldırıldı; Beykoz uzun yıllar İstanbul’un merkezî belediye yapısı içinden yönetildi. 1967’den itibaren Belediye Şube Müdürlüğü dönemi başladı. Şube müdürlerinin gelip geçtiği, hizmetlerin İstanbul Belediyesi üzerinden yürütüldüğü yıllardı bunlar.
Ve 1984…
Bugünkü Beykoz Belediyesi’nin kapısı o yıl açıldı. Hüseyin Ali Zengin, modern dönemin ilk belediye başkanı olarak göreve geldi. Belediyenin imkânları sınırlı, Beykoz’un ihtiyaçları büyüktü. İlçe hızla göç alıyor; fabrikaların çevresinde yeni mahalleler kuruluyor, tepelerde evlerin ışıkları çoğalıyordu. Belediyenin önce kendi kurumsal yapısını, ardından hizmet düzenini oluşturması gerekiyordu.
Ali Zengin’den sonra 1989’da Şevket Arıkan dönemi başladı. Beykoz artık yalnızca sahil mahallelerinden ibaret değildi. İç kesimlere doğru büyüyen, köyleriyle kent merkezi arasındaki mesafeyi kapatmaya çalışan, ulaşım ve altyapı sorunları giderek ağırlaşan bir ilçeydi.
1994’te belediye başkanlığına Yücel Çelikbilek seçildi. Çelikbilek, daha sonra iki dönem daha bu göreve gelerek Beykoz’un en uzun süre görev yapan belediye başkanı oldu. Onun adı özellikle mülkiyet, 2B ve imar tartışmalarının yoğunlaştığı yıllarla birlikte anıldı. “Beykozlu Beykoz’da kalacak” sözü ilçenin siyasi hafızasına yerleşti.
1999’da Alaattin Köseler ilk kez belediye başkanı seçildi. Paşabahçe’de doğmuş, Beykoz Spor Kulübü’nde yetişmiş bir mimarın başkanlık koltuğuna oturması, ilçenin birçok insanında farklı bir heyecan yarattı. Bayrak Anıtı, Rüzgarlıbahçe’deki hizmet binası ve imar paftalarının sayısallaştırılması o dönemin hatırlanan çalışmaları arasında yer aldı.
2004’te görev Muharrem Ergül’e geçti. Öğretmenliği, okul yöneticiliği, sporculuğu ve Beykoz Vakfı geçmişiyle ilçenin sosyal hayatından gelen bir isimdi. Onun dönemi, belediyeciliğin yalnızca yol ve temizlikten ibaret görülmediği; kültür, eğitim ve sosyal hizmetlerin daha fazla konuşulmaya başladığı yıllara denk geldi.
2009’da Yücel Çelikbilek yeniden döndü. İki dönem daha başkanlık yaptı ve 2019’da koltuğu Murat Aydın’a bıraktı. Beykoz bu yıllarda artık eski sanayi ilçesi kimliğinden uzaklaşıyor; turizm, kültür, spor, sosyal tesisler ve doğal alanların korunması üzerinden yeni bir gelecek arıyordu.
31 Mart 2024 seçimleri ise Beykoz tarihinin dikkat çekici dönüşlerinden birine sahne oldu. Alaattin Köseler, ilk başkanlığından yirmi yıl sonra yeniden seçildi. Eski Beykoz ile yeni Beykoz’un yolları aynı isimde yeniden kesişti. Ancak ikinci dönem, görevden uzaklaştırılmasıyla kesintiye uğradı. Belediye Meclisi, 10 Mart 2025’te Özlem Vural Gürzel’i başkan vekili seçti.
Bugün Beykoz Belediyesi vekâletle yönetiliyor.
Fakat bu yazının meselesi yalnızca isimleri ve dönemleri sıralamak değil. Çünkü Beykoz’da belediye başkanları seçim afişlerinden ibaret değildir. Kiminin adı bir parkın tabelasında, kimininki bir hizmet binasında, kimininki yıllarca beklenen tapu dosyalarında yaşar. Kimi yaptığı hizmetlerle, kimi yarım bıraktıklarıyla, kimi de Beykozluya verdiği sözlerle hatırlanır.
Başkanlar değişti; Beykoz da değişti.
Fabrikaların paydos sirenleri sustu. Eski vapurların bir kısmı Boğaz’dan çekildi. Çayırdaki kalabalıkların, iskele kahvelerinin ve mahalle sinemalarının yerini başka alışkanlıklar aldı. Köy yolları genişledi, Kavacık gökdelenlerle tanıştı, sahil boyunca araç trafiği hiç olmadığı kadar arttı.
Fakat bazı şeyler değişmedi.
Beykozlu hâlâ yeşiline, kıyısına, korusuna ve mahallesine sahip çıkıyor. Hâlâ belediye başkanından yalnızca hizmet değil; kendisini dinlemesini, ilçenin hafızasına saygı göstermesini ve Beykoz’u Beykoz olarak korumasını bekliyor.
İzzetlû Bedri Bey’den Avukat Mehmet Kadri’ye, Ali Zengin’den Şevket Arıkan’a, Yücel Çelikbilek’ten Alaattin Köseler’e, Muharrem Ergül’den Murat Aydın’a ve bugünkü vekâlet dönemine kadar makamdan birçok isim geçti.
Hepsinden geriye fotoğraflar, açılışlar, tartışmalar, hizmetler ve hatıralar kaldı.
Çünkü belediye başkanları gelir ve gider.
Ama Beykoz kalır.
Asıl mesele de görev süresi sona erdiğinde koltuk değil; Beykozlunun gönlünde nasıl bir hatıra bıraktığınızdır.
SEHER SEZGİN
#Beykoz #BeykozBelediyesi #YerelTarih #KentHafızası #BeykozunBaşkanları
